تكيه بر اصل تقيه گرچه قرآنى است ، اما از لحاظ فقهى بيشتر از ناحيهء امامانى تأكيد گرديد كه خود گرفتار آن بودند . امام سجّاد عليه السّلام واقعا در شرايط سختى زندگى مىكرد و جز تقيّه راه ديگرى نداشت . اساسا همين تقيه است كه موجب حفظ شيعه در آن شرايط مىشد . چيزى كه خوارج به عنوان يك گروه افراطى ، از آن بىبهره بودند و به همين دليل ضربه‌هاى بسيار اساسى و كارى خوردند . در روايتى آمده است كه كسى بر امام وارد شد و پرسيد : چگونه روزگار را مىگذرانيد ؟ امام در پاسخ فرمودند : « روزگار را به گونه‌اى مىگذرانيم كه در ميان قوم خويش همچون بنى اسرائيل در ميان آل فرعون هستيم . فرزندان ما را مىكشند و زنان را به كنيزى مىبردند . مردم با دشنام دادن به بزرگ و سيّد ما ، به دشمنان ما تقرب مىجويند . اگر قريش با داشتن محمد صلّى اللّه عليه و آله بر ساير اعراب فخر مىكند و اگر عربها به دليل داشتن محمد صلّى اللّه عليه و آله بر عجم فخر مىكنند و آنها نيز چنين فضيلتى را براى عربها و قريش پذيرفته‌اند ، ما اهل بيت مىبايد بر قريش برترى داشته و فخر كنيم ؛ زيرا محمد صلّى اللّه عليه و آله از ميان ما اهل بيت است . اما آنان حق ما را گرفته و هيچ حقى براى ما نمىشناسند . اگر نمىدانى روزگار چگونه مىگذرد ، اين گونه مىگذرد كه گفتيم . ناقل حديث مىگويد : امام به گونه‌اى سخن مىگفت كه مىخواست كسانى كه نزديك بودند بشنوند . در جمع بايد گفت ، ملايمت امام در برخورد با امويان ، سبب شد تا امام زندگى آزادى در مدينه داشته و كمتر توجه مخالفان را به خود جلب كند . به علاوهء بعد علمى امام در جهت حفظ دين تجلى بيشترى بيابد . تمجيدهاى فراوان از امام كه از زبان عالم اهل سنت باقى مانده شاهد اين گفته است . اگر امام درگير سياست شده بود ، آنان به خود اجازه نمىدادند تا اين بعد از شخصيت امام را توصيف كنند . بهره‌گيرى امام سجّاد عليه السّلام از دعا هنگامى كه جامعه دچار انحراف شده ، روحيهء رفاه طلبى و دنيازدگى بر آن غلبه و فساد سياسى و اخلاقى و اجتماعى آن را در محاصره قرار داده و از نظر سياسى هيچ روزنه‌اى براى تنفس وجود نداشت ، امام سجّاد عليه السّلام توانست از دعا براى بيان بخشى از